ارزشیابی سازنده: به سوی حذف مرزهای ارزشیابی و آموزش

ارزشیابی مستمر، تکوینی یا تدریجی اصطلاحاتی هستند که این روزها ذهن هر معلمی را به خود مشغول کرده است اما اکثر آنان در مورد معنا و مفهوم دقیق این عبارات توافق نظر ندارند و در بسیار موارد دچار سردرگمی و تصورات غلط نسبت به معنای دقیق این عبارات هستند. در این مقاله به دنبال بررسی هرچه دقیق تر معنا و مفهوم عبارات فوق هستیم تا از این طریق گامی در جهت برطرف کردن کج فهمی های موجود در مورد معنا و مفهوم این عبارات برداشته شود.
مقاله را می توانید از این پیوند دانلود کنید

ارزشیابی توصیفی: بنیان ها، شرح و نقد

در این مقاله ابتدا به بررسی بنیان های نظری ارزشیابی کمی و کیفی پرداخته و سپس به شرح و توصیف هرچه بیشتر ارزشیابی توصیفی خواهیم پرداخت. در ادامه نیز به نقد اجرای طرح ارزشیابی توصیفی در نظام آموزشی ایران (با تمرکز بر نقایص طرح در بُعد نیروی انسانی) می پردازیم.
مقاله را می توانید از این پیوند دانلود کنید

علم کیلویی چند؟؟؟!!!

چند وقت پیش یکی از مقالات مستخرج از پایان نامه ام رابرای چاپ به یکی از مجلات معتبر پژوهشی ارسال کردم که پس از مدتی با این پاسخ مواجه شدم که در اینجا عیناً آن پاسخ را ذکر می کنم:

«جناب اقاي سعيد فرماني
باسلام
با تشكر از مقاله ارسالي جنابعالي
(رابطه ي بين حمايت اجتماعي ادراك شده ،سبك هاي هويتي و نگرش نسبت به دين در دانش اموزان مقطع متوسطه)
براي فصلنامه ................. بعلت عدم حجم مناسب مقاله از دستور كار خارج شده است اميد است همكاري جنابعالي با دفتر فصلنامه تداوم داشته باشد.
باتشكر»

1- به نظر می رسد که حوزه هایی چون حجم، وزن، طول، مساحت، ارتفاع و.... به سنجش یک کار علمی ارتباط چندانی نداشته باشد.

2- این پاسخ در حالی برای من ارسال شده است که تعداد صفحات مقاله ی من (11 صفحه) کمتر از حداکثر صفحات مجاز (25 صفحه) برای چاپ بود.

3- ای کاش ایشان حجم مناسب را می فرمودند تا متناسب با حجم دلخواه ایشان، یا از صفحات مقاله می کاستیم و پا چند ورق روزنامه لای مقاله می چپاندیم که حجیم تر شود.

4-جهت اطلاع ایشان و همکارانشان، حدود 200 صفحه A4 فیش خوانده شده دارم که همگی در ارتباط با موضوع پایان نامه و مقاله ام می باشد اما هیچ اثری از آنها در مقاله ام نیست. چون به کیلویی بودن علم معتقد نیستم.

و در آخر به قول استاد ارجمندم «کاش به جای وزنی برخورد کردن با مقوله ی علم و فرهنگ، کمی از فکر و منطق استفاده می شد»

آنتی همایش

بالاخره پس از چندین بار به تعویق افتادن، همایش ملی ادبیات فارسی و پژوهش های میان رشته ای در دانشگاه بیرجند برگزار شد. این همایش قرار بود در اردیبهشت ماه امسال برگزار شود اما با چندین بار تاخیر، بالاخره 19 و 20 آبان ماه دردانشگاه بیرجند برگزار شد. متاسفانه به دلیل مشغله کاری و دوری راه نتوانستم در این همایش حظور داشته باشم اما از دوستانی که در همایش شرکت کرده وضعیت را جویا شدم که همه ی شواهد دال بر بی نظمی و بی برنامگی بود. یک مورد را که برای خود من پیش آمده ذکر می کنم و از مابقی فاکتور میگیرم.
حدود 8 ماه پیش من با همکاری یکی از دوستان برای این همایش مقاله ای را با عنوان تحلیل روانشناختی داستان کوتاه سه قطره خون ارسال کردیم. حال پس از 8 ماه بررسی، جای نویسنده اول و دوم مقاله در گواهی صادره از سوی مسئولین همایش جابجا شده است. گرچه این مسئله بین من و دوست همکارم حل شده است، اما نشانی از بی نظمی و بی برنامگی مسئولین برای برگزاری همایش است. امیدوارم در دوره های بعدی این همایش شاهد چنین مسائلی نباشیم.

تفاوت برنامه ریزی آموزشی و برنامه ریزی درسی

دوستی از طریق وبلاگ پیشین پرسیده بود که تفاوت برنامه ریزی درسی و برنامه ریزی آموزشی چیست؟ به ذهنم رسید که پاسخ ایشان را در وبلاگ بگذارم شاید برای دیگران هم مفید باشد.

برنامه ریزی آموزشی
برای برنامه ریزی آموزشی تعاریف مختلفی در کتاب فیوضات ذکر شده که در اینجا برخی از آنها را ذکر می کنم
لکت: برنامه ریزی آموزشی فراگردی است برای تعیین کردن هدف های مناسب، تشخیص دادن مسائل و نیازها و امکانات و محدودیت هایی که برای رسیدن به آن هدف ها موجود است یا محتملاً وجود خواهد یافت، و تنظیم کردن فعالیت هایی که برای رسیدن به آن هدف ها لازم است.
زی ملمان (1973): برنامه ریزی آموزشی فراگردی است که مشتمل بر تعیین نیازهای آموزش و پرورش، تنظیم استراتژی برای بر آوردن نیازهای مزبور، تهیه طرح ها و پروژه های اجرایی استراتژی مزبور، و گرد آوردن آنها در یک مجموعه یا سند.
یونسکو (1970): برنامی ریزی آموزشی برداشتی است منطقی و علمی برای حل مسائل آموزشی. چنین برداشتی مشتمل بر تعیین هدف ها و منابع، بررسی شقوق مختلف عمل و انتخاب عاقلانه بین آنها، تصمیم گیری در مورد هدف های مشخص در محدوده ی زمان معین، و بالاخره سازکردن بهترین تدابیر و وسایل برای تحقق بخشیدن منظم به تصمیمات مزبور.

برنامه ریزی درسی
اصطلاح برنامه درسی به معانی مختلفی به کار برده شده است. از جمله به عنوان برنامه ای برای یک موضوع درسی خاص در یک پایه ی تحصیلی مشخص، در طول یک دوره ی تحصیلی، یا به عنوان برنامه ی موضوع های مختلف درسی در طول یک دوره ی تحصیلی.
در سال های اخیر مفهوم برنامه درسی گسترش یافته است تا آنجا که برنامه تفضیلی کلیه فعالیت های یادگیری فراگیرنده، انواع وسایل آموزشی، پیشنهاداتی در مورد راهبردهای یادگیری و شرایط اجرای برنامه و .... را شامل شده است.
برنامه درسی شامل سلسله فعالیت هایی به شرح زیر است. تهیه و تنظیم فهرست رئوس محتوای درسی، تهیه و تولید مواد و وسایل آموزشی و به اجرا در آوردن و جایگزین کردن برنامه درسی در قالب نظام آموزشی (لوی، 1923).
به عبارت ساده تر برنامه ریزی درسی، شامل محتوای برنامه دروس است. گاهی برنامه درسی در مفهوم بسیار محدود آن ممکن است مربوط به تعیین محتوای یک درس به خصوص شود. مثلاً برنامه ریزی درس ریاضی کلاس چهارم. ولی معمولاً دامنه عمل برنامه ریزی درسی وسیعتر از تعیین محتوای یک درس در یک دوره آموزشی می باشد، مانند برنامه ریزی دروس ریاضی طی دوره دبستان و دبیرستان. یا آنکه ممکن است شامل تعیین محتوی دروس یک رشته آموزشی شود، مانند برنامه ریزی درسی رشته فنی و حرفه ای. یا آنکه شامل تعیین محتوای کلیه دروس شود، مانند برنامه ریزی درسی دوره ی دبستان، دبیرستان و غیره.

در آخر می توان گفت که برنامه ریزی درسی در حقیقت جزئی از برنامه ریزی آموزشی است. برنامه ریزی آموزشی کلی تر و کلان تر از برنامه ریزی درسی است.
...........................
منابع:
فیوضات، یحیی (1381). مبانی برنامه ریزی آموزشی. تهران: ویرایش
لوی، الف. (1923). مبانی برنامه ریزی آموزشی (برنامه ریزی درسی). ترجمه: فریده مشایخ (1378). تهران: مدرسه.

خدمات انتشارات برخط Forgotten

انتشارات Forgotten با همکاری Amazon.com و Google book به صورت برخط و مجانی بسیاری از کتابهای خود را در اختیار عموم قرار می دهد. این انتشاراتی بیشتر در زمینه ی تاریخ فعالیت می کند اما کتاب هایی در زمینه های ادبی، فلسفی، علمی، مذهبی، زبان، تعلیم وتربیت و.. نیز دارد. در این پایگاه در حدود 10000 کتاب در دسترس است و طراحی ساده و جالب سایت امکان استفاده هرچه بهتر مراجعین را فراهم آورده است.
برای دسترسی به این انتشاراتی می توانید به این پیوند مراجعه کنید

ناهنجاری های قامتی در دانش آموزان ایرانی

سری به این پیوند بزنید و از وضعیت بد جسمانی دانش آموزان ایرانی با خبر شوید.

کتاب آموزش مهارت های زندگی برای دوره دبستان

ورنون، آن. (بی تا). آموزش مهارتهای زندگی (رشد هیجانی، اجتماعی، شناختی و «خود»). ترجمه ی مهرداد فیروز بخت (1387). تهران: دانژه.

یکی ازمسائلی که معتقدم خلا آن در نظام آموزشی ما احساس می شود، عدم توجه به آموزش مهارت های زندگی است. زندگی در جامعه امروزی نیازمند مهارتهایی است که شاید در گذشته بدان ها نیاز چندانی وجود نداشت. آموختن این مهارت ها به کودکان و نوجوانان، آنها را قادر می سازد که بتوانند به سمت خودگردانی هیجانی و رشد شناختی و اجتماعی حرکت کنند و قادر به حل مسائل پیچیده ی خود در این دنیای متغیر و متحول باشند.
جلد اول از مجموعه سه جلدی مهارت های زندگی، برنامه ی درسی جامعی در اختیار مربیان و متخصصان تعلیم و تربیت می گذارد تا به بچه های مقطع دبستان مفاهیم سلامت روان را بیاموزند و به آن ها یاد بدهند که مسیرشان را در میان مشکلات پیدا کنند. این کتاب حاوی 80 فعالیت پیشنهادی برای مربیان است تا به کودکان یاد دهند که چه چیزی بهنجار است و چگونه با مشکلات خویش کنار بیایند. این فعالیت ها براساس پایه تحصیلی مرتب شده اند و چهار حیطه ی رشد شناختی، اجتماعی، هیجانی و رشد خود را پوشش می دهند.

راهي نيست

اي سالک، راه با پيمودن پديد مي آيد. با پيمودن است که راه را مي سازي، و اگر واپس بنگري، هر آن چه ميبيني، فقط رد گام هايي است که روزي پاهايت دوباره آنها را مي پيمايد. اي سالک، راهي نيست، راه با پيمودن پديد مي آيد.
آنتونيو ماچادو

خلاصه کتاب انگیزش در تعلیم و تربیت

کتاب انگیزش درتعلیم و تربیت اثر پنتریچ و شانک، الحق از کتاب های مرجع و کاملی در زمینه انگیزش و تعلیم و تربیت می باشد که توسط خانم مهرناز شهرآرای ترجمه شده است. بزرگ ترین ضعف کتاب ترجمه شده، ترجمه ی نامفهوم و مبهم در موارد متعدد است که موجب سردرگمی خوانندگان می شود. چه خوب بود کتابی با این جامعیت و وزن علمی، ویراستاری می شد تا برای خوانندگان مفیدتر واقع شود.
مطالب مفیدی که کتاب داشت و مشکل بودن فهم این مطالب به علت عدم ویراستاری، من را بر آن داشت که یکی از تکالیف کلاسی که خلاصه کردن کتاب بود را منتشر کنم. بلکه هم از هجم کتاب کاسته شود و برای دانشجویان کارامدتر باشد و هم اینکه در حد توان من و همکلاسی هایم، کتاب را قابل فهم تر کرده باشیم.

در پیوند های زیر می توانید تمامی فصل های کتاب انگیزش در تعلیم و تربیت را دانلود کنید
پنتریچ، پال. آر و شانک، دیل. اچ (2002). انگیزش در تعلیم وتربیت. ترجمه ی مهرناز شهر آرای (1386). تهران: نشر علم.
1) فصل اول: انگیزش: مقدمه و بنیادهای تاریخی
2) فصل دوم: مدل های انتظار- ارزش انگیزش
3) فصل سوم: نظریه ی اسناد
4) فصل چهارم: نظریه شناختی اجتماعی
5) فصل پنجم: نقش اهداف و هدف گزینی
6) فصل ششم: انگیزش درونی
7) فصل هفتم: نقش علاقه و عاطفه درانگیزش پیشرفت
8) فصل هشتم: اثرات معلم در کلاس درس
9) فصل نهم: نقش مدارس در انگیزش
10) فصل ده: اثرات اجتماعی- فرهنگی